NHÃN HIỆU CHỨNG NHẬN ĐÀO PHAI TAM ĐIỆP

Menu

VIDEO CLIPS

TIN TỨC

NGUỒN GỐC, LỊCH SỬ, DANH TIẾNG VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA CÂY HOA ĐÀO PHAI TAM ĐIỆP

Chuyện kể rằng: Ngày xưa, ở phía đông đèo Tam Điệp, có một rừng cây mọc đã lâu đời, vào dịp tết thường cho ra rất nhiều hoa đẹp. Có hai vị thần là thần Cao Sơn (thần núi, trấn trạch phía tây Hoa Lư tứ trấn) và thần Quý Minh (thần đất, trấn trạch vùng núi thành Nam Tràng An) thường xuyên cai quản rừng cây này, tỏa rộng uy quyền che chở cho dân chúng khắp vùng. Quỷ dữ hay ma quái nào bén mảng đều không thoát khỏi sự trừng phạt của 2 vị thần linh. Ma quỷ rất khiếp sợ uy vũ sấm sét của hai vị thần, đến nỗi sợ luôn cả những cây hoa lạ kia. Chỉ cần trông thấy cành hoa phớt hồng của nó là bỏ chạy xa bay. Ðến ngày cuối năm, cũng như các thần khác, hai thần núi Cao Sơn – Quý Minh phải lên thiên đình chầu Ngọc Hoàng. Trong mấy ngày Tết, 2 thần vắng mặt ở trần gian, ma quỷ hoành hành, tác oai tác quái. Ðể ma quỷ khỏi quấy phá, dân chúng đã đi bẻ cành hoa kia về cắm trong lọ, ai không kịp thì lấy giấy hồng điều vẽ hình 2 vị thần linh dán ở cột trước nhà, để xua đuổi ma quỷ. Từ đó, hàng năm, cứ mỗi dịp Tết đến, mọi nhà đều cố gắng đi bẻ cành hoa về cắm trong nhà trừ ma quỷ. (Theo kho tàng văn học dân gian Việt Nam).

Tương truyền, khi vua Quang Trung hành quân thần tốc ra Bắc và cho quân sĩ dừng chân ăn tết sớm tại phòng tuyến Tam Điệp thì được thần báo mộng hãy lấy cành hoa đẹp để giữa trại mà động viên quân sĩ. Vua bừng tỉnh làm theo lời thần bảo trong giấc mơ, người đã chọn một cành hoa lớn cắm giữa trại mở hội khao quân để động viên, khích lệ và cùng tướng sỹ đón tết sớm và đặt tên loài hoa rừng này là hoa đào. Cứ thế, mỗi độ xuân về, đào phai khoe sắc thắm khắp núi rừng Tam Điệp, như một lời nhắc nhở về chiến thắng huyền thoại của dân tộc, về người Anh hùng áo vải-cờ đào Quang Trung – Nguyễn Huệ (Nguồn: Ngô Gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí, tr.135). Dấu tích của Vua Quang Trung tại lễ hội khao quân với cành cành đào phai Tam Điệp được bà con xã Đông Sơn gìn giữ tại Đền Quèn Thờ của xã Đông Sơn, thành phố Tam Điệp.

Di Tích đền Quèn Thờ, nơi vua Quang Trung đã tổ chức lễ khao
quân mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789

Đặc trưng của cây hoa đào phai Tam Điệp được chứng nhận

Ở Tam Điệp, người dân cũng có du nhập về một số chủng loại cây hoa đào khác nhau. Có thể kể đến như: đào bích, đào bạch, đào ta, đào rừng, nhưng được trồng tập trung và chủ yếu đó là giống hoa đào phai kép, có nguồn gốc lâu đời từ xã Đông Sơn.  Qua thời gian lâu dài, cây đào phai cho thấy nó rất phù hợp với vùng đất “cằn”, “sỏi đá” của Tam Điệp vốn rất khó khăn trong việc canh tác các loại cây cây trồng khác. Đào phai kép Tam Điệp, ngoài những đặc điểm chung của giống đào phai như cánh hoa màu hồng phớt, thì có nhiều nét độc đáo riêng: Lá nhỏ, xanh; hoa nở bền từ 10 ngày trở lên; cánh hoa màu hồng phai, 05 cánh; mỗi nách lá có hai nụ hoa….

Theo nhiều người chơi hoa, một cành đào đẹp, phải có đầy đủ các yếu tố như: hoa đẹp, cành, tán phải cân xứng, lộc phân bố đều xen kẻ cùng hoa, lộc xanh tươi giàu sức sống và quan trọng nữa là trên cành đào đó phải có cả quả để nó khoác lên mình vẻ độc đáo của cây hoa đào phai. Ý nghĩa 1 cành đào mang lại phải thể hiện được ý nghĩa của: Tứ – Đại – Đồng – Đường. Tức là sự hội tụ đầy đủ của lá, lộc, hoa và quả trong cành đào ngày Tết tượng trưng cho ước vọng về một cuộc sống đầy đủ, sum vầy, no ấm và hạnh phúc.

Người dân đi mua hoa chơi Tết

​Ngày nay, hoa đào phai đã trở thành thương hiệu của người dân Tam Điệp, những cánh hoa phớt hồng, mang theo mùa xuân đến mọi người, mọi nhà trên khắp mọi miền của Tổ quốc và người Việt Nam ở nước ngoài. Những cành đào phai cũng nhắc nhở các thế hệ người Việt Nam về chiến công của cha ông trong cuộc chiến tranh chống quân Thanh xâm lược mùa Xuân 1789 lịch sử, về mảnh đất Tam Điệp núi non hùng vĩ, chiếm giữ vị trí chính trị, quân sự trọng yếu, nhưng lại có vẻ đẹp phong phú, đa dạng, cuốn hút bao khách lữ hành khi đi qua đây.

Theo thống kê sơ bộ, diện tích trồng đào phai ở Tam Điệp không ngừng tăng nhanh trong những năm gần đây. Từ 10ha năm 2005, đến năm 2016 trên toàn thành phố đã có hơn 170ha. Doanh thu từ cây đào phai cũng tăng lên một cách đáng kể trong những năm gần đây, cụ thể:

–  Năm 2015: 9.000.000.000đ

–  Năm 2016: 10.000.000.000đ

–  Năm 2017: 22.000.000.000đ

Đào phai được trồng ở tất cả các xã, phường của thành phố với hơn 900 hộ trồng, tập trung nhiều nhất ở xã Đông Sơn với 747 hộ trồng đào, diện tích 170 ha chiếm khoảng 90% diện tích toàn thành phố. Trong nỗ lực duy trình nghề trồng đào phai, UBND tỉnh đã có quyết định công nhận 10 thôn ở xã Đông Sơn là làng nghề truyền thống trồng đào phai.

Nhằm đảm bảo thương hiệu cây hoa đào phai, tháng 1 năm 2019, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã phê duyệt kinh phí hỗ trợ thực hiện dự án “Tạo lập, quản lý và quảng bá Nhãn hiệu chứng nhận “Đào Phai Tam Điệp” cho cây hoa đào phai của Thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình. Kết quả chính của dự án đó là bảo hộ độc quyền việc sử dụng nhãn hiệu “Đào Phai Tam Điệp” cho cộng đồng sản xuất cây hoa đào phai đạt yêu cầu và tiêu chuẩn trong khu vực địa lý đã được giới hạn của thành phố Tam Điệp, bảo đảm cho khách hàng về việc lựa chọn sản phẩm đúng nguồn gốc và đạt chất lượng./.

Scroll to Top